Een Ontgoocheling

 

Athenaeum - Polak & Van Gennep

Een Ontgoocheling is het tweede deel van het Volledig werk van Willem Elsschot (1882-1960), in een kritische leeseditie, bezorgd door het Constantijn Huygens Instituut der Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Na jaren zorgvuldig onderzoek kan een breed publiek de grote schrijver weer lezen in authentieke vorm, mét al zijn eigenaardigheden, maar zonder alle tekstcorrupties die in de loop van de jaren in het werk zijn geslopen. Alle delen gaan vergezeld van een uitgebreide verantwoording en commentaar.

Voor Elsschot behoorde Een Ontgoocheling tot zijn 'liefste' werk. Meer dan eens liet hij blijken dat hij een zwak had voor dit 'verhaal uit mijn jongensjaren', en hij was verheugd als iemand zijn sympathie deelde.

Een middelbare scholier kreeg van de schrijver te horen: 'Dat uw voorkeur naar Een Ontgoocheling gaat, bewijst dat het u aan litterair sentiment niet ontbreekt. Weinigen zouden aan dit verhaal uit mijn jeugd de voorkeur geven.'

De reacties op de tweede druk van Een Ontgoocheling - de eerste druk uit 1921 werd niet opgemerkt door de pers - geven Elsschot gelijk: alhoewel sommige critici de tragiek en humor van het schijnbaar eenvoudige verhaal wel konden waarderen, vonden de meeste recensenten de novelle te 'alledaags'.

De lezers dachten er in 1934 blijkbaar anders over, want Een Ontgoocheling werd in dat jaar uitstekend verkocht. Een van de kopers was Simon Carmiggelt, voor wie het de ontdekking van Elsschot betekende. Hij las het boek dezelfde avond nog en wist: 'Dit is volmaakt schrijven. [...] Ik had mjin literaire vader gevonden.'

Harry N. Sierman

Terug naar boven